صنعت ساختمان سازی در دهه های اخیر دستخوش تغییرات بنیادینی شده است. دیگر تنها استحکام کافی نیست، بلکه هوشمندسازی در ساخت و سبک سازی به اولویت های اول مهندسان تبدیل شده است. ایران به دلیل قرارگیری بر روی گسل های فعال، کشوری زلزله خیز محسوب می شود و همین موضوع، اهمیت سبک سازی ساختمان را دوچندان می کند. در میان تمامی متریال نوین، بلوک سبک میکسونال به عنوان یکی از روش های سبک سازی ساختمان، توانسته است توازنی بی نظیر میان کاهش وزن، افزایش سرعت و ارتقای ایمنی ایجاد کند.
اهمیت سبک سازی در سازه های مدرن
تصور سنتی از ساختمان سازی، دیوارهای ضخیم و سنگین بود که نشانی از پایداری به حساب می آمدند. اما تحقیقات ثابت کرده است که هرچه وزن مرده ساختمان بیشتر باشد، نیروی مخرب ناشی از زلزله که به سازه وارد می شود، به مراتب بزرگتر خواهد بود. سبک سازی صرفاً برای کاهش وزن نیست، بلکه هدفی بزرگتر یعنی افزایش طول عمر سازه و حفظ جان ساکنان را دنبال می کند.
علاوه بر ایمنی، سبک سازی باعث کاهش هزینه های زیرساختی می شود. وقتی بار کل ساختمان کاهش یابد، می توان فونداسیون را بهینه طراحی کرد و مصرف میلگرد و بتن را در اسکلت اصلی به حداقل رساند.
طبقه بندی روش های سبک سازی ساختمان
به طور کلی سبک سازی به دو دسته اصلی تقسیم می شود:
سبک سازی سازه ای: شامل استفاده از سیستم های باربر نوین مثل قاب های فولادی سبک، بتن مقاوم با مقاطع کوچک و تکنولوژی سقف پیش تنیده می شود.
سبک سازی غیرسازه ای: این بخش پتانسیل بسیار بالایی برای کاهش وزن دارد. از آنجایی که بخش عمدهای از حجم ساختمان را دیوارهای داخلی و پیرامونی تشکیل می دهند، جایگزینی مصالح سنتی (مانند آجر و سفال) با بلوک سبک ساختمانی، بار مرده را تا درصد قابل توجهی کاهش می دهد. در نتیجه نقش بلوک های سبک نوین پررنگ می شود.
نقش مصالح نوین در کاهش بار مرده ساختمان
بار مرده شامل وزن تمامی اجزای ثابت ساختمان است. مصالح قدیمی مثل آجر یا حتی بلوک سیمانی سنگین، وزن بسیار زیادی را به تیرها و ستون ها تحمیل می کنند. مصالح نوین با بهره گیری از تکنولوژی های هوادهی و استفاده از مواد معدنی با چگالی پایین، دیوارهایی ایجاد می کنند که در عین صلبیت و مقاومت، بسیار سبک هستند. این تغییر پارادایم از مصالح حجیم و سنگین به مصالح سبک و مهندسی شده، کلید حل چالش های سازه ای در ساختمان های مرتفع است.
بلوک سبک میکسونال
بلوک سبک میکسونال نسل جدید بلوک های ساختمانی هستند که با هدف پاسخ گویی به نیاز ساختمان سازی نوین تولید شده است. این بلوک ساختمانی غیراتوکلاوی یا NAAC حاصل ترکیب مواد معدنی، سیمان و سایر افزودنی ها است که باعث می شود این بلوک ویژگی هایی منحصر به فردی داشته باشد.
مزایای اقتصادی و اجرایی استفاده از بلوک ساختمانی میکسونال
یکی از دغدغههای اصلی سازندگان، مدیریت هزینه هاست. شاید در نگاه اول قیمت هر قالب بلوک سبک از سفال بیشتر باشد، اما قیمت تمام شده هر مترمربع دیوار ایجاد شده با بلوک ساختمانی میکسونال تفاوت چشمگیری با دیوارهای ایجاد شده با سایر بلوک های ساختمانی است. که در ادامه به شرح برخی از مهم ترین این موارد پرداخته می شود:
سرعت اجرای بالا و کاهش هزینه های دستمزد اجرا: ابعاد بلوک های میکسونال بزرگتر از آجرهای سفالی است. ابعاد این بلوک ساختمانی 30در60 سانتی متر است. این یعنی یک استادکار با تعداد حرکت کمتر، سطح بیشتری از دیوار را پوشش می دهد. همچنین وزن سبک بلوک نیز باعث می شود کارگران در طول روز کمتر خسته شوند و راندمان کاری تا ۲ برابر افزایش یابد. همچنین، دیوارهای ایجاد شده با این بلوک نیازی به گچ و خاک ندارد که این موضوع هزینه و زمان اجرا را کاهش می دهد.
عایق حرارت و برودت و عایق صوت: رعایت مبحث ۱۹ مقررات ملی ساختمان (صرفهجویی در مصرف انرژی) دیگر یک پیشنهاد نیست، بلکه اجبار است. بلوک میکسونال به دلیل ساختار خود، ضریب انتقال حرارتی بسیار پایینی دارد و در صورت اجرا با چسب بلوک میکسونال یک دیوار همگن ایجاد می کند و مانع از ایجاد پل حرارتی می شود. این یعنی ساختمان در زمستان گرم و در تابستان خنک می ماند که منجر به کاهش مصرف انرژی جهت سرمایش و گرمایش و در نتیجه کاهش هزینه های جاری ساختمان می شود. علاوه بر این، در کلان شهرها، عایق صوت بودن یک مزیت رقابتی بزرگ برای فروش واحدهای ساختمانی محسوب می شود و نکته جالب توجه این است که بلوک سبک میکسونال میزان صوت را تا 50 دسی بل کاهش می دهد.
مقایسه مقاومت بلوک ساختمانی میکسونال در برابر زلزله: در زمان زلزله، دیوارهای سنگین فرو می ریزند و باعث ایجاد آوار می شوند. اما دیوارهای ایجاد شده با بلوک سبک میکسونال به دلیل وزن کم آوار کم تری را به بار خواهد آورد.
در یک کلام باید گفت که سبک سازی ساختمان، مسیری است که از بهینه سازی طراحی شروع شده و با انتخاب مصالح درست به کمال می رسد. بلوک سبک میکسونال با حذف نقاط ضعف مصالح قدیمی و ارائه مجموعه ای از مزایا در یکجا توانسته است جایگاه خود را به عنوان یکی از مهمترین مصالح در پروژههای مدرن تثبیت کند.